آسیا؛ مرکز ثقل آبزی پروری جهان
تمرکز ۹۱ درصدی تولید در یک قاره
یکی از برجستهترین ویژگیهای ساختار آبزیپروری جهان، تمرکز شدید تولید در آسیاست. بر اساس اطلاعات مطالعه، حجم تولید جهانی آبزیپروری حدود ۱۳۰.۹ میلیون تن و ارزش برآوردی آن حدود ۳۱۳ میلیارد دلار گزارش شده است. در این میان، تقریباً ۹۱ درصد تولید آبزیپروری جهان در آسیا انجام میشود.
این سهم بسیار بزرگ، آسیا را به مرکز اصلی تولید آبزیپروری جهان تبدیل کرده است.
فراتر از یک عدد بزرگ
سهم ۹۱ درصدی آسیا فقط بیانگر حجم تولید نیست. برای ایجاد چنین ظرفیتی، مجموعه گستردهای از زیرساختها و قابلیتها باید طی سالها شکل گرفته باشد. تولیدکنندگان بزرگ آسیایی تنها دارای مزارع بیشتر نیستند. پیرامون این مزارع، شبکهای از تأمین خوراک، بچهماهی، تجهیزات، نیروی انسانی، فرآوری، حملونقل و بازار شکل گرفته است.
بنابراین تمرکز تولید در آسیا را میتوان نشانهای از شکلگیری اکوسیستمهای صنعتی گسترده دانست.
نقش کشورهای پیشرو
کشورهایی مانند چین، هند، اندونزی، ویتنام و بنگلادش از بازیگران مهم این جغرافیا هستند.
هر یک از این کشورها ساختار متفاوتی دارند، اما در مجموع، ظرفیت تولید گسترده آنها موجب شده آسیا فاصله قابلتوجهی با دیگر مناطق جهان داشته باشد. این تمرکز همچنین یک اثر انباشتی ایجاد میکند.
هرچه حجم صنعت در یک منطقه افزایش پیدا کند، امکان توسعه تأمینکنندگان تخصصی، نیروی انسانی باتجربه و خدمات پشتیبان نیز بیشتر میشود. در نتیجه، صنعت میتواند از مزیت مقیاس بهرهمند شود.
آیا تمرکز آسیا به معنای بستهبودن بازار است؟
خیر. یکی از نکات مهم مطالعه، اشاره به ظرفیتهای کمتر بهرهبرداریشده در دیگر مناطق است.
آفریقا، بخشهایی از جنوبشرق آسیا و آمریکای لاتین از جمله مناطقی هستند که ظرفیت توسعه بیشتر در آنها مطرح شده است.
بنابراین تمرکز فعلی تولید نباید با ساختار ثابت آینده اشتباه گرفته شود. ممکن است بخشی از رشد آینده در مناطقی شکل بگیرد که امروز سهم محدودی از بازار دارند اما از منابع طبیعی مناسب برخوردارند.
دو مسیر متفاوت سرمایهگذاری
تمرکز تولید در آسیا دو نوع فرصت ایجاد میکند.
یک مسیر، سرمایهگذاری در قطبهای موجود است. در این حالت، فرصت میتواند در افزایش بهرهوری، فناوری، فرآوری، خوراک یا تکمیل زنجیره ارزش باشد.
مسیر دوم، توسعه ظرفیت در مناطق کمتر توسعهیافته است؛ جایی که ممکن است هنوز زیرساخت و زنجیره صنعتی کامل نشده باشد.
این مسیر میتواند ریسک بالاتری داشته باشد، اما امکان ایجاد ظرفیت جدید نیز بیشتر است.
درس مهم تمرکز جغرافیایی
بررسی آسیا نشان میدهد توسعه آبزیپروری صرفاً از منابع طبیعی آغاز نمیشود. منابع مناسب شرط مهمی هستند، اما برای تبدیل آنها به یک صنعت بزرگ باید حلقههای مختلف زنجیره به یکدیگر متصل شوند.
اگر بچهماهی مناسب وجود نداشته باشد، اگر خوراک تخصصی در دسترس نباشد، اگر فرآوری و بازار توسعه پیدا نکرده باشد، ظرفیت طبیعی بهتنهایی نمیتواند صنعت ایجاد کند. این موضوع یکی از مهمترین درسهایی است که از تمرکز جغرافیایی تولید میتوان استخراج کرد
از مزیت طبیعی تا مزیت صنعتی
مزیت طبیعی میتواند نقطه شروع باشد. اما مزیت صنعتی زمانی شکل میگیرد که سرمایه، فناوری و بازار به آن اضافه شوند.
آسیا طی سالها توانسته بخش قابلتوجهی از این زنجیره را شکل دهد. به همین دلیل، بررسی تجربه کشورهای آسیایی برای اقتصادهایی که قصد توسعه آبزیپروری دارند، تنها بررسی حجم تولید نیست؛ بلکه مطالعه نحوه ساخت یک اکوسیستم صنعتی است.
جمعبندی
سهم ۹۱ درصدی آسیا نشان میدهد آبزیپروری جهان امروز جغرافیایی بسیار متمرکز دارد. با این حال، این تمرکز هم فرصت مطالعه و الگوبرداری ایجاد میکند و هم نشان میدهد بخشهایی از جهان هنوز ظرفیت استفادهنشده دارند.
پیام اصلی این فکت روشن است: موفقیت در آبزیپروری حاصل ترکیب منابع، مقیاس، زنجیره تأمین، فناوری و بازار است؛ نه صرفاً وجود آب و گونه مناسب.
منبع: برگرفته از مجموعه «مطالعات تطبیقی فرصتهای سرمایهگذاری در صنعت آبزیپروری دریامحور»، جلد اول، منتشرشده توسط هلدینگ دانشبنیان وَسترا.
دیدگاهها (0)
اولین دیدگاه را بنویسید!